VungChai.comVững Chãi
Sau khi mất việc

Công ty nợ lương rồi đóng cửa: giữ nền khi tiền chưa về và việc mới chưa có

Công ty nợ lương vài tháng rồi đóng cửa: xếp lại tiền tối thiểu, giữ giấy tờ, đi đòi quyền lợi mà không để nó nuốt hết đời sống, và lịch 90 ngày.

An older man seen from afar sitting on a riverside park bench at dawn, a backpack beside him, mist over calm water, wide shot, soft morning light

Khi công ty nợ lương rồi đóng cửa, bạn cần tách ra hai đường chạy song song: một đường đòi quyền lợi theo đúng thủ tục, chậm và lâu, và một đường giữ nền cho cuộc sống ngay bây giờ. Đừng để đường thứ nhất nuốt hết sức của đường thứ hai.

Hoàn cảnh này nặng hơn mất việc thông thường vì bạn đã làm không lương một thời gian, đã tiêu vào tiền dành dụm, có khi đã mượn tạm để sống, và bây giờ chưa biết bao giờ tiền nợ mới về. Phần dưới nói về vì sao người ta kiệt sức nhanh trong hoàn cảnh này, những ngày đầu giữ nền, tiền tối thiểu, kế hoạch 90 ngày, cách nói với chủ nhà và ngân hàng, những bẫy hay gặp và lúc cần gặp chuyên gia.

Vì sao bị nợ lương làm người ta kiệt sức hơn mất việc thường

Những tháng công ty chậm lương, bạn sống trong trạng thái chờ: chờ tuần sau, chờ khi khách thanh toán, chờ chủ công ty về. Chờ đợi kéo dài ăn sức người ta nhiều hơn một tin xấu dứt khoát. Đến khi công ty đóng hẳn, nhiều người không còn sức để sốc nữa, chỉ thấy rỗng và mệt.

Kèm theo là cảm giác bị phụ lòng. Bạn đã ở lại vì tin, vì thương anh em trong công ty, vì nghĩ đi đâu cũng vậy. Giận người chủ, giận chính mình vì đã ở lại, đều là phản ứng dễ hiểu. Nhưng nếu cơn giận chiếm hết đầu óc mỗi ngày, nó sẽ lấy mất sức bạn cần cho việc trước mắt.

Còn một lớp nữa: tình cảm với đồng nghiệp. Nhiều nhóm đã cùng nhau gồng qua những tháng khó, chia nhau từng bữa trưa, giờ tan ra mỗi người một ngả. Mất nhóm đó cũng là một cú hẫng, nên giữ liên lạc với vài người thân thiết là việc nên làm, không chỉ để đòi lương mà còn để có người hiểu chuyện mình đang trải qua.

Một điểm hay bị bỏ qua: trong những tháng bị nợ lương, nhiều người đã cắt dần ăn uống, bỏ khám bệnh, ngủ kém vì lo. Cơ thể đã bị bào mòn từ trước, nên cần được chăm lại trước khi lao vào tìm việc.

Những ngày đầu sau khi công ty đóng: giữ nền

Một tuần đầu, làm theo thứ tự ưu tiên này. Việc nào khó quá thì nhờ một người đi cùng:

  1. Gom giấy tờ chứng minh khoản nợ: hợp đồng, bảng lương các tháng đã nhận, tin nhắn hay thông báo về việc chậm lương, xác nhận số tháng chưa nhận nếu xin được.
  2. Liên lạc nhóm đồng nghiệp cùng cảnh để thống nhất một đầu mối hỏi thông tin. Đi đòi quyền lợi theo nhóm thường đỡ tốn sức hơn mỗi người tự đi.
  3. Hỏi tình trạng sổ bảo hiểm xã hội: công ty đã đóng đến tháng nào. Thông tin này có thể tra hoặc hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú.
  4. Hỏi luật sư lao động, công đoàn hoặc phòng lao động ở UBND xã, phường về đường đi đòi lương phù hợp. Đây là việc cần người có chuyên môn, đừng tự đoán.
  5. Làm bảng tiền tối thiểu ngay trong tuần, vì có thể bạn đã thiếu hụt từ trước.
  6. Ăn uống đủ và ngủ lại: ưu tiên bữa ăn đơn giản nhưng đều, đi ngủ trước nửa đêm, ra ngoài trời mỗi sáng.
  7. Đặt giới hạn thời gian cho việc đòi lương: ví dụ mỗi tuần hai buổi, ngoài giờ đó không đọc nhóm chat đòi nợ.

Đòi lương khi công ty đóng cửa có thể kéo dài nhiều tháng, kết quả không ai hứa trước được. Đặt giới hạn thời gian không phải là bỏ cuộc, mà là để bạn còn sức sống tiếp trong lúc chờ.

Tiền tối thiểu: xếp khoản thiết yếu, khoản hoãn được, khoản bỏ

Khi tiền đã cạn từ trước, bảng này cần làm kỹ hơn bình thường. Mục tiêu là biết khoản nào phải giữ bằng mọi cách và khoản nào nói chuyện xin giãn được.

NhómVí dụViệc nên làm
Thiết yếu, giữ bằng mọi cáchTiền nhà hoặc trọ, ăn uống, điện nước, học phí của con, chi phí khám chữa bệnh đang theo dõiƯu tiên trả trước, tính đủ cho ba tháng nếu được
Hoãn được, cần nói chuyệnKhoản trả góp ngân hàng, tiền trọ nếu chủ nhà thông cảm, khoản hẹn trả người quenChủ động gọi trước hạn, xin giãn, ghi lại thoả thuận
Giảm đượcGói cước điện thoại, tiền xăng, ăn ngoài, đám tiệcGiảm xuống mức tối thiểu trong ba tháng
Bỏ tạmMua sắm, giải trí trả phí, khoản đóng góp không bắt buộcTạm dừng, hẹn xem lại khi có lương
Nguồn có thể cóTrợ cấp thất nghiệp, việc làm thời vụ, phần lương nợ nếu đòi đượcKhông tính khoản lương nợ vào kế hoạch cho tới khi nhận thật

Dòng cuối bảng là dòng quan trọng nhất. Rất nhiều người lập kế hoạch như thể tiền nợ sắp về, rồi tháng sau lại hụt. Tính như thể chưa có, nếu về thì là phần dư.

Nếu đã mượn tạm người quen trong những tháng chậm lương, hãy nói thật với họ về tình hình và hẹn lại mốc trả. Tránh hẳn vay nóng, vay qua ứng dụng để trả khoản cũ, đó là cái bẫy làm nợ phình ra rất nhanh.

Kế hoạch 90 ngày khi việc đòi lương còn kéo dài

Khung này tách rõ giờ dành cho việc đòi quyền lợi và giờ dành cho cuộc sống. Nhiều người thấy nhẹ hẳn chỉ vì có một ranh giới như vậy.

Giai đoạnViệc nhỏ mỗi ngàyDấu hiệu đang đi đúngNếu trượt thì
Tuần 1 đến 2Gom giấy tờ, lập bảng tiền; mỗi ngày ăn ba bữa, ngủ trước nửa đêmCó đủ bản chụp giấy tờ ở hai nơiNhờ đồng nghiệp gửi bản chụp còn thiếu
Tuần 3 đến 4Hai buổi một tuần cho việc đòi lương; các buổi sáng khác tìm việc hoặc nhận việc thời vụViệc đòi lương không tràn sang mọi ngàyRút xuống một buổi, giao cho đầu mối của nhóm
Ngày 31 đến 60Duy trì nguồn thu tạm; mỗi tuần gặp một người ngoài chuyện công ty cũCó ít nhất một khoản thu đềuCắt thêm khoản giảm được
Ngày 61 đến 90Xem lại bảng tiền, tiến độ đòi lương; quyết định mức công sức tiếp tục bỏ vàoBạn chọn được, không bị cuốn theoHỏi lại luật sư về lựa chọn còn lại

Không ai hứa được rằng sau 90 ngày tiền nợ sẽ về. Khung này chỉ giúp bạn không để việc chờ đợi chiếm cả ba tháng đời mình.

Nói chuyện với chủ nhà, ngân hàng và gia đình

Với chủ nhà trọ: “Công ty em đóng cửa và còn nợ lương mấy tháng. Em vẫn ở và vẫn trả, nhưng xin anh chị cho em trả chậm mười ngày trong hai tháng tới. Em sẽ báo trước nếu có gì thay đổi.” Nói trước hạn, đừng để quá hạn mới nói.

Với ngân hàng có khoản trả góp: gọi tổng đài hoặc tới chi nhánh, nói rõ bạn mất việc, hỏi họ có chương trình giãn nợ hay cơ cấu lại kỳ hạn không. Ghi tên người tư vấn, ngày gọi, nội dung đã thống nhất.

Với vợ hoặc chồng: kể cả phần đã che giấu trong những tháng bị nợ lương, nếu có. Nhà cần biết thật để cùng xếp lại.

Với con lớn: con có thể hiểu rằng công ty của bố mẹ gặp khó và nhà đang tiết kiệm, không cần biết con số nợ.

Với người chủ công ty cũ: nếu phải nói chuyện, giữ ở chuyện giấy tờ và quyền lợi, qua tin nhắn hoặc văn bản để có lưu lại. Tránh gặp riêng trong lúc nóng giận.

Ngày tệ, lúc trượt kế hoạch và những bẫy hay gặp

Sẽ có ngày nghe tin chủ công ty vẫn sống thoải mái, hay nhóm đòi lương báo tin xấu, và bạn mất cả ngày chỉ để bực. Ngày đó không cần làm gì thêm ngoài ăn, đi bộ một vòng và đi ngủ đúng giờ. Hôm sau mở lại bảng tuần ở đúng chỗ đang dừng, không bù việc.

Bẫy thứ nhất là để nhóm chat đòi lương thành nơi bạn ở cả ngày. Mỗi tin nhắn mới khơi lại cơn giận, và sau vài tuần bạn chỉ còn sống trong chuyện công ty cũ. Tắt thông báo, chỉ đọc vào giờ đã định.

Bẫy thứ hai là vay để lấp khoảng thiếu trong lúc chờ tiền nợ về. Tiền nợ có thể về rất chậm hoặc không đủ, còn khoản vay thì có lãi mỗi ngày. Cắt chi tiêu và tìm nguồn thu tạm luôn an toàn hơn.

Bẫy thứ ba là nhận lời một người quen rủ góp vốn làm ăn “gỡ lại” với chút tiền còn lại. Người vừa trải qua cảnh bị nợ lương thường rất muốn một lối ra nhanh, và chính mong muốn đó làm người ta dễ quyết vội.

Bẫy thứ tư là tự cô lập vì ngại kể chuyện bị nợ lương. Đây không phải lỗi của bạn, và người quen thường sẵn lòng giới thiệu việc nếu biết bạn đang tìm.

Khi nào nên gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ

Nhiều người trong hoàn cảnh này đã gồng quá lâu. Nếu sau vài tuần kể từ khi công ty đóng cửa, bạn vẫn mất ngủ triền miên, sụt cân, không ra khỏi nhà, không làm nổi việc tối thiểu, hay giận dữ đến mức muốn làm điều gì đó với người chủ cũ, hoặc phải uống rượu bia mới qua được ngày, hãy đi khám.

Bắt đầu ở cơ sở y tế gần nơi ở, phòng khám có khoa tâm lý, khoa tâm thần của bệnh viện, hoặc chuyên gia tâm lý có chứng chỉ. Nói thật về những tháng bị nợ lương, vì đó là phần người khám cần biết. Nếu có lúc bạn nghĩ tới việc làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất, hoặc gọi 115 nếu nguy cấp.

Nếu cả nhóm đồng nghiệp cùng cảnh, để ý lẫn nhau. Một người bỗng im lặng khỏi nhóm nhiều ngày có thể cần được hỏi thăm riêng.

Câu hỏi thường gặp

Công ty đóng cửa rồi thì còn đòi lương được không?

Về nguyên tắc người lao động vẫn có quyền đòi các khoản bị nợ, nhưng đường đi cụ thể tuỳ hình thức công ty đóng cửa. Bạn nên hỏi luật sư lao động, công đoàn hoặc cơ quan lao động địa phương.

Có nên dồn hết sức vào việc đòi lương không?

Không nên dồn hết. Việc này có thể kéo dài nhiều tháng. Nên đặt giờ cố định cho nó và giữ phần lớn thời gian cho việc giữ sức, tìm nguồn thu tạm và tìm việc mới.

Sổ bảo hiểm bị công ty nợ đóng thì làm sao?

Hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú để biết công ty đã đóng đến tháng nào và hướng xử lý. Phần quyền lợi bị ảnh hưởng nên hỏi thêm luật sư hoặc công đoàn.

Đã mượn tiền người quen trong lúc chậm lương thì xử lý sao?

Nói thật với họ về tình hình, đề nghị một mốc trả mới mà bạn giữ được. Đừng vay chỗ khác để trả, nhất là vay nóng hay vay qua ứng dụng, vì nợ sẽ phình ra nhanh hơn.

Có nên nhận ngay việc thời vụ lương thấp không?

Nếu bảng tiền cho thấy bạn không trụ được lâu, một việc thời vụ giúp giữ nhịp và có thu nhập. Vẫn nên giữ vài buổi mỗi tuần để tìm việc phù hợp hơn.

Giận người chủ cũ đến mất ngủ thì làm gì?

Cơn giận này dễ hiểu. Viết ra những gì muốn nói rồi để đó, không gửi; đặt giờ riêng cho việc đòi quyền lợi. Nếu cơn giận kéo dài nhiều tuần và làm bạn mất ngủ, nên gặp chuyên gia.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138