VungChai.comVững Chãi
Nói với sếp và nơi làm việc khi đang gồng

Xin nghỉ dài ngày sau khi nhà bị cháy: ghép phép năm, nghỉ không lương, lịch quay lại

Nhà vừa bị cháy, cần thời gian lo chỗ ở, giấy tờ, con cái: cách xin nghỉ dài ngày với sếp, ghép phép năm với nghỉ không lương, bàn giao gọn và lịch quay lại.

A man in his forties seen from behind, carrying two neatly packed bags into a small bright rented room with morning light through the window, wide shot

Sau khi nhà bị cháy, bạn nên xin sếp một đợt nghỉ dài có khung rõ, thường ghép phép năm còn lại với nghỉ không lương hoặc nghỉ việc riêng, kèm bản bàn giao một trang và một ngày cụ thể để báo lại. Lý do chỉ cần một câu: nhà bị cháy, gia đình cần thời gian lo chỗ ở và giấy tờ.

Cháy nhà khác nhiều biến cố khác ở chỗ nó sinh ra cả núi việc hành chính cùng lúc: tìm chỗ ở tạm, làm lại giấy tờ bị mất, làm việc với bảo hiểm nếu có, với chính quyền, với chủ nhà nếu đang thuê. Những việc này phải làm trong giờ hành chính, đúng lúc bạn phải đi làm. Phần dưới đi qua: chuyện gì đang diễn ra trong người, ba ngày đầu, cách xin nghỉ, bàn giao, khung 30 ngày nghỉ và quay lại, khi kế hoạch trượt, và lúc nên gặp chuyên gia.

Những ngày sau đám cháy: vì sao đầu óc vừa tỉnh vừa trống

Nhiều người kể rằng đêm cháy họ làm mọi việc rất nhanh, rất tỉnh, rồi hai ba hôm sau mới thấy tay run, ngủ giật mình, nghe mùi khói ở đâu cũng sững lại. Đó là phản ứng thường gặp: trong lúc nguy, cơ thể dồn sức để xử lý, khi qua cơn thì mệt mới ập đến. Có người khóc vì một món đồ nhỏ như cuốn album cũ trong khi bình thản trước những mất mát lớn hơn. Không có cách phản ứng nào là đúng hay sai.

Giai đoạn này đầu óc dễ quên, nói trước quên sau, đọc một tờ giấy hướng dẫn mấy lần không nhớ. Đó là lý do mọi việc cần làm phải ghi ra một cuốn sổ, mọi cuộc gọi quan trọng phải ghi tên người nghe và ngày giờ.

Ở chỗ làm, bạn có thể thấy ngại vì phải nghỉ lâu, sợ bị đánh giá là bỏ bê. Thực tế, một người cố đi làm trong tuần đầu sau cháy nhà thường làm không đến đâu, vừa hỏng việc công ty, vừa trễ việc nhà. Nghỉ có khung rõ là cách có trách nhiệm hơn.

Ba ngày đầu: chỗ ở, giấy tờ, một tin nhắn cho sếp

Ba ngày đầu chỉ giữ những thứ không được rơi. Làm theo thứ tự, việc nào xong thì gạch trong sổ:

  1. Chỗ ngủ an toàn cho cả nhà trong ít nhất một tuần: nhà người thân, phòng trọ ngắn ngày. Con nhỏ và người già được ưu tiên chỗ ổn định nhất.
  2. Một tin nhắn cho sếp ngay trong ngày đầu: "Anh ơi, nhà em bị cháy tối qua, cả nhà an toàn. Em xin nghỉ hôm nay và ngày mai, thứ Năm em gọi anh nói về lịch nghỉ dài hơn."
  3. Danh sách giấy tờ bị mất: căn cước, giấy khai sinh của con, sổ đỏ hoặc hợp đồng thuê nhà, thẻ ngân hàng, sổ bảo hiểm. Khoá thẻ ngân hàng ngay nếu thẻ bị mất.
  4. Biên bản và xác nhận về vụ cháy: hỏi công an phòng cháy hoặc UBND xã, phường cách xin giấy xác nhận, vì nhiều thủ tục làm lại giấy tờ và bảo hiểm cần giấy này.
  5. Gọi cho trường của con báo tình hình, xin mượn sách vở, đồng phục nếu bị cháy.
  6. Ăn và ngủ, dù đơn giản. Người lớn trong nhà chia nhau trực điện thoại để ai cũng được ngủ vài tiếng liền.

Xin nghỉ dài: ghép các loại nghỉ và câu nói mẫu

Biết mình có những loại nghỉ nào: Thường có phép năm còn lại, nghỉ việc riêng theo thoả thuận, nghỉ không lương. Luật lao động có quy định về các loại nghỉ này, nhưng số ngày cụ thể còn tuỳ hợp đồng và nội quy công ty. Hỏi phòng nhân sự trước khi gặp sếp để nói đúng.

Mở lời trong buổi gọi: "Em cần khoảng ba tuần để lo chỗ ở và làm lại giấy tờ. Em đề nghị dùng hết tám ngày phép năm còn lại, phần còn lại xin nghỉ không lương. Em đã soạn bản bàn giao một trang, gửi anh trước khi nghỉ."

Nói rõ mức liên lạc: "Trong thời gian nghỉ em xem thư mỗi tối thứ Hai và thứ Năm. Việc gấp anh nhắn tin, em trả lời trong ngày."

Hẹn ngày báo lại: "Cuối tuần thứ hai em báo anh chắc chắn ngày quay lại." Như vậy bạn không phải hứa một ngày mà mình chưa chắc giữ được.

Nếu công ty có hỗ trợ cho nhân viên gặp nạn: Một số nơi có quỹ tương trợ hoặc công đoàn thăm hỏi. Bạn có thể hỏi phòng nhân sự một câu đơn giản: "Công ty có hình thức hỗ trợ nào khi nhà nhân viên gặp hoả hoạn không ạ?" Hỏi không phải là xin xỏ.

Ghi lại thoả thuận: Sau buổi gọi, gửi thư tóm tắt: số ngày phép, số ngày không lương, người nhận việc, ngày báo lại. Đơn xin nghỉ chính thức làm theo mẫu của công ty.

Bàn giao một trang: đủ để người khác làm thay

Đừng ngồi soạn bản bàn giao mười trang khi đang không có nhà. Một trang là đủ nếu có các dòng sau:

  • Việc đang chạy, mỗi việc một dòng: tên việc, trạng thái, hạn gần nhất, ai là người nên nhận.
  • Nơi để tài liệu: thư mục chung, tên tệp, mật khẩu đã gửi riêng cho sếp theo quy định bảo mật của công ty.
  • Những khách hàng hoặc đối tác cần được báo là bạn vắng, và câu báo mẫu để người nhận việc dùng.
  • Việc có thể hoãn tới khi bạn quay lại, ghi rõ để không ai phải làm hộ.
  • Một dòng cuối: ngày bạn xem thư, cách nhắn khi gấp.

Nếu máy tính hoặc tài liệu cá nhân bị cháy, báo ngay cho bộ phận kỹ thuật để khoá tài khoản và cấp lại quyền truy cập khi quay lại. Đây là việc của công ty, bạn chỉ cần báo.

Người nhận việc thay sẽ nhớ mãi một bản bàn giao rõ ràng trong hoàn cảnh khó. Một lời cảm ơn qua tin nhắn khi bạn đủ sức cũng có giá trị lớn hơn bạn tưởng.

Khung 30 ngày nghỉ và tuần quay lại

Thời gian nghỉ không phải để nằm nghỉ, mà để làm những việc chỉ làm được trong giờ hành chính. Khung dưới chia theo tuần:

Giai đoạnViệc nhỏ mỗi ngàyDấu hiệu đang đi đúngNếu trượt thì
Tuần 1Một việc giấy tờ mỗi sáng; chiều nghỉ, đi bộ ngắn; tối ghi việc ngày maiCả nhà có chỗ ngủ ổn định; giấy xác nhận vụ cháy đã có hoặc đã nộp hồ sơ xinNhờ một người thân đi làm thay một việc giấy tờ
Tuần 2Làm lại căn cước, giấy tờ của con; tìm chỗ ở cho ba tháng tớiBiết chắc ngày quay lại; báo sếp đúng hẹnXin thêm một tuần, kèm lý do cụ thể
Tuần 3Ổn định đồ dùng tối thiểu; con đi học đều; thử dậy đúng giờ đi làmBa ngày liền ngủ đủ và dậy đúng giờĐề xuất quay lại nửa ngày trong tuần đầu
Tuần quay lạiĐọc lại bản bàn giao; gặp người nhận việc nửa tiếng; giữ giờ về đúngNhận lại hết việc gấp mà không phải ở lại muộnXin thêm một tuần nhận lại từ từ, ưu tiên việc có hạn

Khung này giả định bạn có chỗ ở tạm trong tuần đầu. Nếu chưa có, chỗ ở đứng trên mọi việc khác, kể cả lịch quay lại làm.

Khi kế hoạch trượt và những cái bẫy hay gặp

Giấy tờ thường lâu hơn dự kiến, chủ nhà mới đổi ý, con ốm vì thay đổi chỗ ở. Khi một tuần trượt, đừng làm lại cả kế hoạch: chỉ chọn việc gấp nhất của tuần đó và báo sếp một câu nếu ngày quay lại phải lùi. Báo sớm luôn tốt hơn báo sát ngày.

Ba cái bẫy hay gặp: quay lại làm quá sớm vì sợ mất việc, rồi tuần nào cũng xin nghỉ lẻ; vay nóng để mua sắm lại mọi thứ ngay một lúc, rồi gánh nợ lãi cao trong lúc thu nhập giảm; và bỏ qua giấc ngủ để chạy giấy tờ. Đồ dùng có thể sắm dần, giấc ngủ thì không bù được bằng cách đó. Nếu tiền thiếu, liệt kê khoản thiết yếu, khoản hoãn được, và nói chuyện với ngân hàng hoặc bên cho thuê để xin giãn.

Một cái bẫy nữa ít ai nhắc: cố tỏ ra bình thường ở chỗ làm sau khi quay lại. Bạn có quyền nói với sếp rằng tuần đầu mình còn chậm, và xin không nhận việc mới trong năm ngày. Nói trước một câu như vậy nhẹ hơn nhiều so với việc phải giải thích sau một lỗi sai.

Con cái, người thân và đồng nghiệp trong những tuần nghỉ

Với con nhỏ: Nói ngắn, thật, theo tuổi: "Nhà mình bị cháy, cả nhà an toàn, mình ở nhà bà một thời gian, bố mẹ đang lo chỗ mới." Giữ giờ ăn, giờ ngủ, giờ đi học quen thuộc nhiều nhất có thể.

Với con lớn: Cho con một việc nhỏ có ích như liệt kê đồ dùng học tập cần mua lại. Được góp tay giúp con bớt thấy mình bất lực.

Với họ hàng cho ở nhờ: Nói rõ dự kiến ở bao lâu và cách nhà mình góp tiền ăn, việc nhà. Rõ ràng từ đầu giữ được tình thân lâu hơn.

Với đồng nghiệp hỏi thăm: Một câu dùng chung: "Nhà em bị cháy, cả nhà an toàn, em đang lo chỗ ở, cảm ơn anh chị." Nhờ sếp hoặc một người thân trong phòng báo giúp cả nhóm để bạn khỏi nhắc lại nhiều lần.

Khi nào nên gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ

Sau một vụ cháy, giật mình, khó ngủ vài tuần là thường gặp. Nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý có chứng chỉ, qua khoa tâm lý hoặc tâm thần của bệnh viện, nếu:

  • Hình ảnh đêm cháy cứ hiện lại, làm bạn hoảng sợ, tim đập nhanh, kéo dài quá vài tuần.
  • Mất ngủ nhiều đêm liền, hoặc không dám ngủ vì sợ chuyện lặp lại.
  • Né tránh hẳn những việc thường ngày như nấu ăn, bật bếp, đi ngang khu nhà cũ.
  • Không làm nổi những việc tối thiểu khi đã quay lại làm.
  • Dùng rượu bia để ngủ được.
  • Con có biểu hiện khác thường kéo dài: sợ bóng tối, đái dầm lại, không chịu đi học.

Nếu ai trong nhà bị bỏng hoặc hít phải khói, dù đã ổn, việc tái khám đúng hẹn cũng là một phần của phục hồi. Nếu có lúc bạn nghĩ tới chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất, hoặc gọi 115 nếu nguy cấp.

Câu hỏi thường gặp

Nhà bị cháy có được nghỉ có lương không?

Tuỳ quy định công ty và loại nghỉ bạn dùng. Phép năm thì có lương, nghỉ việc riêng ngoài những trường hợp luật quy định thường là thoả thuận, nghỉ không lương thì không. Hỏi phòng nhân sự để biết bạn còn bao nhiêu ngày và công ty có chính sách hỗ trợ riêng hay không.

Có nên nói chi tiết vụ cháy với sếp không?

Không cần. Một câu "nhà em bị cháy, cả nhà an toàn, em cần thời gian lo chỗ ở và giấy tờ" là đủ. Kể nhiều lần làm bạn mệt thêm. Nếu muốn kể, hãy kể với một hai người thân thiết, không phải trong buổi bàn việc.

Nghỉ ba tuần có bị coi là bỏ bê công việc không?

Nếu bạn báo sớm, có bản bàn giao rõ và báo lại đúng hẹn, phần lớn người quản lý sẽ thấy đó là cách xử lý có trách nhiệm. Điều làm người khác khó chịu thường là sự im lặng và những lần nghỉ lẻ không báo trước.

Mất hết giấy tờ thì nên làm lại cái nào trước?

Thường là giấy tờ tuỳ thân và giấy tờ của con trước, vì nhiều thủ tục khác cần chúng. Giấy xác nhận vụ cháy của chính quyền hoặc công an cũng nên xin sớm. Thứ tự cụ thể nên hỏi UBND xã, phường nơi bạn cư trú.

Đang thuê nhà mà bị cháy thì ai chịu thiệt hại?

Đây là câu hỏi pháp lý, phụ thuộc nguyên nhân cháy, hợp đồng thuê và bảo hiểm của từng bên. Hãy giữ hợp đồng, ảnh chụp, giấy xác nhận vụ cháy và hỏi luật sư hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý trước khi ký bất cứ thoả thuận nào với chủ nhà.

Đồng nghiệp muốn góp đồ đạc, tiền giúp thì có nên nhận?

Nhận là bình thường. Nếu muốn, bạn cứ nói cụ thể thứ đang thiếu như quần áo cho con, nồi niêu, để mọi người giúp đúng chỗ. Nhờ một người ghi lại để sau này cảm ơn đủ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138