VungChai.comVững Chãi
Sau khi mất việc

Thất nghiệp tuổi 40 ở nhà cả ngày: giữ nhịp ngày khi không còn giờ đi làm

Thất nghiệp tuổi 40, ở nhà cả ngày dễ trôi: dựng lại khung giờ sáng trưa chiều tối, chia việc nhà, giữ vai trò trong gia đình và nhịp tuần cho 90 ngày.

Over-the-shoulder view of a man in his forties cooking a simple family lunch in a tidy home kitchen, steam rising from a pot, warm lamp light

Thất nghiệp tuổi 40 mà ở nhà cả ngày, điều cần dựng lại đầu tiên là khung giờ: giờ dậy, giờ “vào việc”, giờ nghỉ, giờ dừng. Không có khung, một ngày trôi qua giữa điện thoại, ti vi và nỗi lo, và sau vài tuần người ta mệt hơn cả lúc còn đi làm.

Ở tuổi bốn mươi, công việc thường đã thành xương sống của một ngày suốt mười lăm, hai mươi năm. Rút nó ra, ngày bỗng dài và trống, trong khi người nhà vẫn đi làm, con vẫn đi học, ai cũng có nhịp riêng trừ mình. Bài này không nói về tìm việc hay viết hồ sơ, mà về chuyện sống từng ngày trong nhà sao cho không trôi: vì sao ở nhà lại mệt, khung ngày mẫu, nhịp tuần cho 90 ngày, chia việc nhà, giữ vai trò với vợ con, ngày tệ và khi nào nên gặp chuyên gia.

Vì sao ở nhà không làm gì mà vẫn mệt

Người ta hay nghĩ ở nhà thì được nghỉ. Thật ra một ngày không khung bắt đầu lúc nào cũng được và kết thúc lúc nào cũng được, nên đầu óc không bao giờ được tắt hẳn. Bạn ngồi xem ti vi mà vẫn nghĩ về tiền, nằm nghỉ mà vẫn áy náy. Cảm giác nửa nghỉ nửa lo đó bào sức hơn một ngày làm việc đầy đủ.

Thêm vào là việc ngủ lệch giờ. Không phải dậy sớm nên thức khuya, thức khuya nên dậy muộn, dậy muộn nên ngày ngắn lại và tối lại không buồn ngủ. Vòng này kéo dài vài tuần là cơ thể mất nhịp, ăn uống thất thường, cáu gắt với người nhà vì những chuyện vụn vặt.

Ở tuổi bốn mươi còn có lớp áp lực vai trò. Nhiều người quen là người mang tiền về, quen được hỏi ý kiến, quen có danh thiếp. Ở nhà ban ngày, nhìn vợ đi làm, con đi học, cảm giác “mình thừa” xuất hiện rất tự nhiên. Đó là cảm giác thường gặp, không phải sự thật về giá trị của bạn.

Một người đàn ông bốn mươi hai tuổi từng kể rằng tuần thứ ba ở nhà, anh nhận ra mình chưa thay quần áo ngoài suốt bốn ngày liền. Không có gì to tát xảy ra, chỉ là không còn lý do để thay. Những chi tiết nhỏ như vậy là dấu hiệu sớm cho thấy ngày đã mất khung, và cũng là chỗ dễ sửa nhất.

Một ngày mẫu khi không còn giờ đi làm

Đây là khung ví dụ để bạn chỉnh theo nhà mình. Điều quan trọng không phải giờ chính xác mà là ngày có đầu, có giữa, có cuối.

Khung giờViệcVì sao
6 giờ đến 7 giờDậy cùng giờ với người nhà, vệ sinh, thay quần áo như sắp ra ngoàiMặc đồ ở nhà cả ngày làm đầu óc chậm theo
7 giờ đến 8 giờĂn sáng, đưa con đi học hoặc đi bộ một vòngRa khỏi nhà sớm giữ cho ngày có điểm bắt đầu
8 giờ đến 11 giờGiờ “vào việc” ở một chỗ cố định: bàn trong nhà, thư viện, quán nước quen. Tìm hướng, học, liên lạc người quenTách không gian việc khỏi không gian nghỉ
11 giờ đến 14 giờNấu bữa trưa, ăn, nghỉ trưa không quá một tiếngMột việc nhà rõ ràng, làm xong thấy có ích
14 giờ đến 16 giờViệc tay chân hoặc việc nhà lớn: sửa đồ, dọn một góc, làm vườn; hoặc học thêmDùng sức cơ thể giúp tối ngủ dễ hơn
16 giờ đến 18 giờVận động ngoài trời ba mươi phút, đón con, nấu cơm tốiCó mặt trong nhịp chung của gia đình
Sau 21 giờKhông xem tin tuyển dụng, không lướt tin tức về kinh tế; cất điện thoại trước khi ngủĐêm là lúc nỗi lo phóng to nhất

Nếu thấy khung này quá chặt, bắt đầu chỉ với ba mốc: giờ dậy, giờ vào việc buổi sáng, giờ cất điện thoại buổi tối. Ba mốc đó giữ được thì các khoảng giữa tự xếp dần.

Nhịp tuần cho 90 ngày

Khung ngày giữ cho từng hôm không trôi; nhịp tuần giữ cho cả tháng có hướng. Đây là khung, không phải lời hứa rằng tới tháng ba sẽ có việc.

Giai đoạnViệc nhỏ mỗi ngàyDấu hiệu đang đi đúngNếu trượt thì
Tuần 1 đến 2Giữ ba mốc: giờ dậy, giờ vào việc, giờ cất điện thoạiDậy đúng giờ năm trên bảy ngàyLùi giờ dậy ba mươi phút cho dễ giữ, rồi kéo dần lên
Tuần 3 đến 4Thêm vận động mỗi chiều và một việc nhà “của mình” cố địnhTối ngủ được trước mười một giờĐi bộ mười phút thay vì ba mươi
Tuần 5 đến 8Mỗi tuần gặp trực tiếp hai người ngoài gia đình; giờ vào việc buổi sáng tăng lên ba tiếngBớt ngại khi ra ngoài gặp người quenGặp một người, chọn người dễ nói chuyện nhất
Tuần 9 đến 13Giữ nhịp; cuối mỗi tuần ngồi mười lăm phút nhìn lại tuần đã quaCó tuần thấy gần như bình thườngQuay về ba mốc của tuần 1 trong vài ngày

Buổi nhìn lại cuối tuần nên làm cùng vợ hoặc chồng nếu được. Nó giúp người nhà thấy bạn đang đi đúng hướng mà không phải hỏi dồn mỗi tối.

Chia việc nhà và giữ vai trò với vợ con

Nhận việc nhà một cách rõ ràng, không làm theo hứng: chọn hẳn vài việc là phần của bạn, như nấu bữa tối, đưa đón con, đi chợ. Làm đều mỗi ngày giúp người nhà nhẹ gánh và giúp bạn có chỗ đứng rõ ràng trong nhịp chung.

Nói với vợ hoặc chồng: “Anh đang ở nhà nên anh nhận phần đưa đón con và nấu bữa tối. Buổi sáng từ tám tới mười một giờ anh dành để tìm việc, em giúp anh giữ khung đó nhé.”

Với con: thời gian ở nhà nhiều hơn là dịp để kèm con học, chơi với con, đi bộ cùng con. Con không cần biết chi tiết chuyện mất việc, chỉ cần thấy bố hoặc mẹ vẫn vui vẻ, có nhịp.

Tránh biến thành người giám sát cả nhà: ở nhà nhiều dễ sinh soi xét chuyện nhỏ, như con dùng điện thoại bao lâu, vợ mua gì. Nếu thấy mình hay cằn nhằn, đó là dấu hiệu bạn đang thiếu một việc của riêng mình.

Với cha mẹ hay ghé thăm: nếu cha mẹ hỏi han nhiều, kể ngắn về khung ngày của bạn để họ yên tâm, rồi nhờ họ một việc cụ thể nếu cần, như trông cháu một buổi.

Nhà nào nhịp nấy: chỉnh khung theo hoàn cảnh

Vợ hoặc chồng vẫn đi làm toàn thời gian: bạn có cả căn nhà cho riêng mình từ sáng tới chiều, vừa là lợi thế vừa là bẫy. Dùng buổi sáng cho giờ vào việc, buổi chiều cho việc nhà lớn, để khi người kia về thấy nhà có thay đổi và bạn cũng có chuyện để kể.

Cả hai vợ chồng cùng đang ở nhà: hai người cùng ở nhà cả ngày rất dễ va nhau. Chia không gian và giờ: mỗi người một góc làm việc buổi sáng, hẹn nhau ăn trưa, chiều thay phiên ra ngoài.

Đang sống cùng cha mẹ già: ở nhà ban ngày bạn sẽ được nhờ nhiều việc chăm cha mẹ. Nhận phần đó một cách có giờ giấc, như đưa cha mẹ đi khám, nấu bữa trưa, nhưng vẫn giữ khung sáng cho mình.

Con đang tuổi mới lớn: con lớn thường ngại thấy bố hoặc mẹ ở nhà suốt. Đừng giấu, cũng đừng biến con thành người nghe than thở. Một câu thật như “bố đang tìm việc mới, nhà mình chi tiêu tiết kiệm hơn một thời gian” là đủ.

Nhà ở chật, không có chỗ riêng: giờ vào việc buổi sáng nên ra ngoài, như thư viện, nhà văn hoá, góc quán nước rẻ. Chỗ ngồi khác giúp đầu óc chuyển sang trạng thái làm việc dễ hơn.

Ngày tệ và những bẫy hay gặp khi ở nhà

Ngày tệ thường bắt đầu từ việc dậy muộn rồi thấy cả ngày đã hỏng. Đừng để một buổi sáng hỏng kéo theo cả ngày. Từ lúc dậy, làm ngay việc kế tiếp trong khung giờ, bỏ qua những phần đã trôi. Một ngày làm được nửa khung vẫn tốt hơn một ngày bỏ hẳn.

Bẫy thứ nhất là ti vi, điện thoại, trò chơi trên máy suốt ngày “cho qua thời gian”. Thỉnh thoảng không sao, nhưng nếu nó lấp hết giờ sáng thì cần cất máy vào phòng khác trong giờ vào việc. Bẫy thứ hai là uống bia rượu buổi trưa vì không phải đi đâu. Bẫy thứ ba là ra quán ngồi cả ngày với những người cũng đang không có việc, nghe chuyện than vãn rồi về nhà nặng thêm.

Bẫy thứ tư là nhận lời mọi việc nhờ vả của họ hàng vì “dù sao cũng đang ở nhà”. Giúp người thân là tốt, nhưng nếu nó ăn hết giờ sáng thì cần nói: “Buổi sáng em bận việc riêng, chiều em qua giúp được.”

Khi nào nên gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ

Ở nhà lâu mà không có nhịp có thể kéo tinh thần xuống dần, chậm đến mức chính mình không nhận ra. Người nhà thường thấy trước. Nên đi gặp người có chuyên môn khi:

  • Bạn không giữ nổi giờ dậy dù đã cố nhiều tuần, ngủ ngày thức đêm thành thói quen.
  • Mất hứng thú với cả những việc từng thích, như xem bóng đá, gặp bạn bè, chơi với con.
  • Ăn uống thất thường, sụt hoặc tăng cân rõ.
  • Cần uống rượu bia mỗi ngày, kể cả ban ngày.
  • Cáu gắt dữ dội với vợ con, hoặc ngược lại im lặng, tránh mặt mọi người nhiều ngày.

Có thể bắt đầu ở cơ sở y tế gần nhà, khoa tâm lý hay khoa tâm thần của bệnh viện, hoặc chuyên gia tâm lý có chứng chỉ. Đàn ông tuổi bốn mươi thường ngại đi khám chuyện tinh thần, nhưng đi sớm thường giúp quay lại nhịp nhanh hơn. Nếu có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất, hoặc gọi 115 nếu nguy cấp.

Câu hỏi thường gặp

Thất nghiệp ở nhà nên làm gì cả ngày?

Dựng một khung ngày có giờ dậy, giờ vào việc buổi sáng, việc nhà rõ ràng buổi trưa, vận động buổi chiều và giờ cất điện thoại buổi tối. Có khung thì từng ngày không trôi.

Có nên ngủ bù những ngày đầu không?

Vài ngày đầu nghỉ ngơi nhiều hơn là bình thường. Nhưng sau khoảng một tuần nên quay về giờ dậy cố định, vì ngủ lệch kéo dài làm cơ thể mệt và tinh thần đi xuống.

Ở nhà nhiều hay cãi nhau với vợ thì làm sao?

Thường do hai người chưa thống nhất ai làm việc gì và giờ nào là giờ của ai. Ngồi lại chia việc nhà rõ ràng và thống nhất khung giờ vào việc buổi sáng của bạn.

Có nên ra quán cà phê ngồi thay vì ở nhà?

Một chỗ cố định ngoài nhà cho giờ vào việc buổi sáng có thể giúp tách không gian làm và nghỉ. Nên chọn chỗ yên tĩnh, chi phí thấp như thư viện, và tránh ngồi cả ngày.

Tuổi 40 ở nhà có nên học thêm gì không?

Học một kỹ năng gần với nghề cũ hoặc hướng mới, mỗi ngày bốn mươi lăm phút, có điểm kết thúc rõ, giúp ngày có nội dung và tự tin hơn. Không cần khoá học đắt tiền.

Bao lâu thì nên lo vì mình ở nhà quá lâu?

Không có mốc chung. Nên để ý dấu hiệu hơn là đếm ngày: nếu khung ngày đổ hoàn toàn, mất ngủ, mất hứng thú kéo dài vài tuần, đó là lúc nên nhờ người thân và chuyên gia.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138