VungChai.comVững Chãi
Nói với sếp và nơi làm việc khi đang gồng

Đi làm lại sau thời gian nghỉ vì suy sụp tinh thần: nói với sếp, đồng nghiệp ra sao

Sắp quay lại làm sau vài tuần hay vài tháng nghỉ vì suy sụp: buổi nói chuyện với sếp trước ngày đầu, câu đáp đồng nghiệp, lịch tháng đầu và lúc cần quay lại gặp bác sĩ.

A man in his late twenties seen from behind, packing a work bag on a tidy bed in a bright small apartment, a potted plant on the windowsill, soft morning daylight

Trước khi đi làm lại sau thời gian nghỉ vì suy sụp tinh thần, nên có một buổi nói chuyện ngắn với sếp để thống nhất lịch quay lại từng phần, việc nào nhận trước, việc nào để sau, và cách báo khi chưa ổn. Bạn không phải kể chi tiết về sức khoẻ, chỉ cần nói những gì ảnh hưởng tới công việc.

Quay lại sau một đợt nghỉ như vậy khó ở chỗ bạn vừa phải làm lại việc cũ, vừa phải đối diện những ánh nhìn tò mò, vừa phải tự tin rằng mình đã đủ sức. Phần dưới đi qua: chuyện gì thường xảy ra trong người khi quay lại, việc trước ngày đầu, buổi nói chuyện với sếp, câu đáp đồng nghiệp, lịch tháng đầu, những ngày tệ, và lúc cần quay lại gặp bác sĩ hoặc chuyên gia. Bài này không thay lời khuyên của người đang điều trị cho bạn.

Vì sao ngày quay lại thường khó hơn bạn nghĩ

Nhiều người kể rằng ở nhà họ đã thấy khá hơn, ngủ được, ăn được, vậy mà tối trước ngày đi làm lại tim đập nhanh, nằm mãi không ngủ. Đó là phản ứng thường gặp khi quay lại nơi gắn với giai đoạn khó: cơ thể nhớ cảm giác cũ trước khi đầu óc kịp nói rằng mọi thứ đã khác.

Trong vài tuần đầu, bạn có thể mệt nhanh hơn trước, đọc một tài liệu lâu hơn, nhạy cảm với một câu nói bâng quơ của đồng nghiệp. Đây không phải dấu hiệu bạn quay lại quá sớm, mà là phần tự nhiên của việc làm quen lại nhịp làm việc. Phục hồi thường đi lên xuống, có ngày tốt ngày tệ, không thẳng một đường.

Điều quan trọng là biết trước những điều này để không hoảng khi chúng đến, và đã thống nhất với sếp cách xử lý. Nếu bạn đang được bác sĩ hoặc chuyên gia theo dõi, hỏi họ về lịch quay lại và giới hạn khối việc trước, rồi mang những điều đó vào buổi nói chuyện với sếp.

Hoàn cảnh mỗi người cũng khác. Người sống một mình thường thiếu ai đó để kể cuối ngày, nên càng cần hẹn trước một người để nhắn. Người có con nhỏ thì về nhà lại có ca thứ hai, nên lịch tháng đầu phải tính cả sức cho buổi tối. Người là trụ cột thu nhập hay sốt ruột muốn làm đủ giờ ngay; đó là lúc cần nhớ rằng nghỉ lần hai tốn hơn đi chậm lần này.

Tuần trước ngày đầu: chuẩn bị giữ nền

Một tuần trước khi quay lại, làm những việc nhỏ sau để ngày đầu bớt choáng:

  1. Dậy đúng giờ đi làm trong năm ngày liền, ăn sáng, ra khỏi nhà như thể đang đi làm, kể cả chỉ đi bộ một vòng.
  2. Hỏi người đang theo dõi sức khoẻ cho bạn về lịch quay lại hợp lý: cả ngày hay nửa ngày, những việc nên tránh trong tháng đầu.
  3. Xin một buổi nói chuyện với sếp trước ngày đầu, qua điện thoại hoặc gặp ở quán gần công ty, để không phải bàn chuyện này giữa văn phòng.
  4. Chuẩn bị một câu đáp chung cho đồng nghiệp, tập nói thành tiếng vài lần cho quen miệng.
  5. Lên kế hoạch buổi tối của ngày đầu: về nhà, ăn món dễ, không hẹn ai, ngủ sớm.
  6. Chọn một người để nhắn vào cuối ngày đầu tiên, kể ngày đi ra sao. Một người biết chuyện là đủ.

Buổi nói chuyện với sếp: nói gì và giữ gì cho riêng mình

Mở lời: "Em cảm ơn anh đã chờ em trong thời gian nghỉ. Em muốn thống nhất cách quay lại để em làm được bền, không phải nghỉ thêm lần nữa."

Nói về khối việc, không về chẩn đoán: "Bác sĩ khuyên em quay lại từng phần. Em đề xuất hai tuần đầu làm sáu tiếng mỗi ngày, nhận lại các việc định kỳ trước, việc có hạn gấp để sau."

Xin một cách báo khi chưa ổn: "Nếu có ngày em thấy không ổn, em xin nhắn anh một câu và làm phần việc nhẹ, thay vì nghỉ đột ngột. Anh thấy được không?"

Nói về người biết chuyện: "Em muốn chỉ anh và phòng nhân sự biết lý do em nghỉ. Với mọi người, em nói em nghỉ vì việc sức khoẻ." Sếp có trách nhiệm giữ thông tin này.

Hẹn mốc xem lại: "Hai tuần nữa mình nói chuyện mười lăm phút để xem nhịp có ổn không."

Những gì không cần nói: Tên chẩn đoán, chi tiết điều trị, nguyên nhân riêng. Nếu công ty cần giấy tờ y tế cho chế độ, giấy đi qua phòng nhân sự theo quy định, không cần đưa trong buổi nói chuyện.

Đồng nghiệp hỏi: câu đáp ngắn và giới hạn

Câu đáp chung: "Mình nghỉ một thời gian vì chuyện sức khoẻ, giờ ổn hơn rồi, cảm ơn đã hỏi." Nói xong, chuyển sang việc: "Dạo này dự án bên mình thế nào?"

Khi bị hỏi dồn: "Chuyện đó mình xin giữ riêng nhé." Một câu nhẹ, không cần xin lỗi, không cần giải thích vì sao giữ riêng.

Với người thân thiết hơn: Bạn có thể kể thêm nếu thấy an toàn. Kể hay không là lựa chọn của bạn, không phải nghĩa vụ để được thông cảm.

Khi nghe được lời bàn tán: Ghi lại nếu nó lặp lại hoặc ảnh hưởng tới công việc, rồi nói với sếp hoặc phòng nhân sự. Đừng cố đối chất khi đang mệt.

Khi có người nhận việc thay bạn trong thời gian nghỉ: Cảm ơn họ cụ thể và hỏi họ muốn bàn giao lại thế nào. Nhận lại từng phần, theo lịch đã thống nhất với sếp, không ôm hết trong một ngày cho đỡ áy náy.

Lịch tháng đầu: quay lại từng phần

Bảng dưới là khung bốn tuần, cần chỉnh theo lời khuyên của người đang theo dõi sức khoẻ cho bạn. Mốc đo bằng việc nhỏ, không bằng cảm giác "đã khỏi chưa":

Giai đoạnViệc nhỏ mỗi ngàyDấu hiệu đang đi đúngNếu trượt thì
Tuần 1Làm theo số giờ đã thống nhất; nghỉ năm phút mỗi giờ; ăn trưa đúng giờHoàn thành các việc định kỳ; về nhà còn sức nấu một bữaNhắn sếp một câu, làm phần việc nhẹ hơn hôm sau
Tuần 2Nhận lại một việc có hạn; ghi một dòng cuối ngày điều gì làm tốtNgủ được phần lớn các đêm; ít giật mình khi có thư mớiGiữ nguyên số giờ tuần 1 thêm một tuần
Mốc xem lạiMười lăm phút với sếp; nói điều gì chạy, điều gì chưaHai bên đồng ý về nhịp tuần sauĐề xuất kéo dài làm từng phần thêm hai tuần
Tuần 3–4Tăng dần giờ làm; giữ một hoạt động ngoài giờ như đi bộ, gặp bạnLàm được ngày đủ giờ mà tối không kiệtQuay về nhịp tuần 2, báo người đang theo dõi bạn

Khung này không hứa sau bốn tuần bạn sẽ làm như trước. Có người cần hai tháng, có người cần hơn, và điều đó bình thường.

Ở nhà: người thân và nhịp ngoài giờ làm

Giữ lại những gì đã giúp bạn khá lên: Nếu trong thời gian nghỉ bạn đi bộ mỗi sáng, ngủ trước mười một giờ, gặp một người bạn mỗi tuần, hãy giữ ít nhất hai việc trong số đó. Chúng là phần nền, không phải phần thưởng khi rảnh.

Nói với người nhà về lịch mới: "Tháng đầu đi làm lại, tối về em sẽ mệt, cả nhà đừng hỏi chuyện công ty ngay khi em vừa bước vào nhà nhé." Một lời dặn trước giúp tránh nhiều va chạm nhỏ.

Nhờ một việc cụ thể: Nhờ người nhà lo bữa tối hai buổi một tuần, hay đón con giúp ngày thứ Hai. Nhờ cụ thể dễ được giúp hơn lời "mọi người thông cảm cho em".

Cuối tuần là để nghỉ thật: Tháng đầu, tránh nhận việc làm thêm cuối tuần hoặc hẹn hò dày đặc. Một ngày trống trong tuần giúp bạn có sức cho thứ Hai.

Một người để nhắn: Giữ thói quen nhắn một người tin cậy vài lần mỗi tuần, kể ngày đi ra sao. Không cần dài, chỉ cần có người biết bạn đang thế nào.

Những ngày tệ và những cái bẫy hay gặp

Sẽ có buổi sáng bạn không muốn ra khỏi nhà. Khi đó, chọn một việc nhỏ nhất: đánh răng, ăn sáng, mặc đồ. Rồi quyết định tiếp. Nếu thực sự không đi được, nhắn sếp sớm theo cách đã thống nhất, và nói với người đang theo dõi sức khoẻ cho bạn. Một ngày tệ không xoá công sức của cả tháng.

Ba cái bẫy hay gặp: làm bù quá sức để chứng minh mình đã khỏe, rồi kiệt lại sau hai tuần; ngừng hẳn những việc đã giúp bạn khá lên trong thời gian nghỉ như đi bộ, gặp bạn, ngủ đúng giờ, vì nghĩ giờ đi làm rồi thì không cần; và tự ý ngừng điều trị khi thấy đỡ. Mọi thay đổi về điều trị đều cần bàn với bác sĩ.

Nếu môi trường làm việc chính là một phần nguyên nhân khiến bạn suy sụp, nói chuyện với phòng nhân sự về khả năng đổi nhóm, đổi phần việc. Đó là chuyện cần cân nhắc khi đã ổn hơn, không phải quyết trong tuần đầu.

Khi nào cần quay lại gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ

Nếu bạn đang được theo dõi, giữ lịch hẹn dù thấy ổn. Nếu chưa có ai theo dõi, nên đặt lịch ở khoa tâm lý hoặc tâm thần của bệnh viện, hoặc với chuyên gia tâm lý có chứng chỉ, khi thấy:

  • Những dấu hiệu khiến bạn phải nghỉ lần trước quay lại và kéo dài hơn một hai tuần.
  • Mất ngủ nhiều đêm liền, hoặc ngủ li bì mà vẫn mệt.
  • Bỏ bữa, không làm nổi việc tối thiểu ở nhà hay ở chỗ làm.
  • Dùng rượu bia để chịu được ngày làm việc.
  • Thu mình hẳn, tránh mọi người kể cả người thân.

Lần gặp lại, mang theo vài dòng ghi: ngày đi làm lại, những tuần nào nặng nhất, ngủ ăn ra sao, việc gì ở chỗ làm làm bạn chao đảo. Ghi chú giúp người theo dõi bạn điều chỉnh đúng, nhất là khi lúc ngồi trước họ bạn lại thấy khó kể.

Nếu có lúc bạn nghĩ tới chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất, hoặc gọi 115 nếu thấy nguy cấp.

Câu hỏi thường gặp

Có phải nói với sếp lý do thật mình đã nghỉ không?

Không bắt buộc kể chi tiết. Bạn chỉ cần nói đó là lý do sức khoẻ và những điều ảnh hưởng tới công việc như số giờ, loại việc. Giấy tờ y tế nếu cần cho chế độ thì đi qua phòng nhân sự theo quy định của công ty.

Đi làm lại từng phần có được không?

Nhiều nơi chấp nhận một giai đoạn làm ít giờ hơn hoặc nhận việc nhẹ hơn trong vài tuần, nhất là khi có ý kiến của bác sĩ. Hãy đề xuất cụ thể số giờ, loại việc và mốc xem lại, rồi hỏi phòng nhân sự cách tính công và lương trong giai đoạn đó.

Đồng nghiệp đồn đoán thì phải làm sao?

Giữ câu đáp chung và không tham gia giải thích. Nếu lời đồn ảnh hưởng tới công việc hoặc bị lặp lại, ghi lại và nói với sếp hoặc phòng nhân sự. Bạn không có nghĩa vụ chứng minh gì với người khác.

Ngày đầu đi làm lại nên làm gì?

Giữ ngày đầu thật nhẹ: đọc thư, nói chuyện với người đã nhận việc thay, xem lại danh sách việc, về đúng giờ. Đừng nhận việc gấp hay họp dài. Buổi tối nghỉ ngơi, nhắn một người kể ngày đã đi ra sao.

Nếu quay lại rồi mà thấy không chịu được thì sao?

Báo sếp theo cách đã thống nhất, và gặp lại bác sĩ hoặc chuyên gia sớm. Có khi cần giảm giờ thêm hoặc nghỉ thêm một thời gian. Đó không phải thất bại, mà là điều chỉnh để phục hồi được bền hơn.

Có nên đổi việc ngay sau khi quay lại không?

Thường nên chờ tới khi nhịp sống đã ổn định vài tháng. Quyết định lớn trong lúc đang hồi phục dễ bị chi phối bởi những ngày tệ. Nếu môi trường làm việc gây hại rõ, bàn với phòng nhân sự và người đang theo dõi sức khoẻ cho bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138