VungChai.comVững Chãi
Nói với sếp và nơi làm việc khi đang gồng

Bị gọi đòi nợ tới tận chỗ làm: nói với sếp, nhân sự, đồng nghiệp và chặn bớt cuộc gọi

Khoản nợ từ quán đã đóng cửa kéo tới công ty: bên đòi nợ gọi sếp, nhắn đồng nghiệp. Cách báo sếp trước, nhờ nhân sự chặn, câu đáp mẫu và khung 30 ngày.

At a small cafe terrace table, a man in his thirties jots plans in a notebook beside a glass of iced tea, face turned away, golden late-afternoon light, medium shot

Khi bên đòi nợ bắt đầu gọi tới chỗ làm, việc đầu tiên là báo sếp trước một câu ngắn, rồi nhờ phòng nhân sự thống nhất cách trả lời mọi cuộc gọi hỏi về bạn. Cùng lúc, tự mình liên hệ chủ nợ chính thức để thoả thuận lịch trả, vì cuộc gọi chỉ thưa đi khi có một kế hoạch trả nợ rõ.

Nhiều người đang gánh nợ từ một quán ăn, một cửa hàng đã đóng cửa, hoặc một khoản vay đứng tên giúp người khác, và cố giữ chuyện đó tách khỏi công việc. Đến một ngày, sếp nhận cuộc gọi lạ, đồng nghiệp nhận tin nhắn có tên bạn, và nỗi xấu hổ lấn át mọi thứ. Phần dưới đi qua: chuyện gì đang diễn ra trong người, 48 giờ đầu, câu nói với sếp và nhân sự, câu đáp đồng nghiệp, khung 30 ngày, những bẫy tài chính phải tránh, và lúc nên gặp chuyên gia.

Vì sao lúc này bạn chỉ muốn trốn

Khi chuyện nợ nần lộ ra ở chỗ làm, cảm giác mạnh nhất thường là xấu hổ: sợ bị coi thường, sợ bị nghi ngờ tư cách, sợ mất việc. Cơ thể phản ứng như gặp nguy: tim đập nhanh mỗi lần điện thoại rung, ngủ chập chờn, đầu óc chỉ nghĩ cách né. Có người tắt máy cả ngày, có người nghỉ ốm liền mấy hôm để khỏi phải gặp ai.

Những phản ứng này thường gặp khi người ta thấy mình mất kiểm soát. Nhưng trốn thường làm mọi chuyện nặng hơn: bên đòi nợ không liên lạc được bạn thì gọi người xung quanh nhiều hơn, sếp không nghe bạn nói thì nghe từ người lạ. Điều giúp bạn lấy lại một phần kiểm soát là nói trước, nói ngắn, và có một kế hoạch trên giấy.

Cũng nên tách hai chuyện: khoản nợ là có thật và bạn có trách nhiệm với nó; nhưng việc bị gọi điện quấy rối, đe doạ, bêu riếu tới đồng nghiệp là chuyện khác. Đòi nợ phải đúng pháp luật. Biết được ranh giới đó giúp bạn bớt cảm giác mình phải chịu mọi thứ.

48 giờ đầu: giữ nền và báo trước

Ngay khi biết có cuộc gọi tới chỗ làm, làm theo thứ tự này:

  1. Báo sếp trực tiếp trước khi sếp hỏi, một câu ngắn (mẫu ở phần dưới). Người được báo trước thường bình tĩnh hơn người bị bất ngờ.
  2. Liệt kê mọi khoản nợ trên một trang giấy: ai cho vay, còn bao nhiêu, kỳ hạn, ai đang gọi. Nhiều người chưa từng nhìn toàn bộ trên một trang, và việc này giúp bạn bớt rối.
  3. Phân biệt chủ nợ chính thức và bên gọi đòi: ngân hàng, công ty tài chính có tên rõ ràng, hay những số lạ không xưng danh.
  4. Lưu lại bằng chứng những cuộc gọi, tin nhắn có lời lẽ đe doạ, xúc phạm, hoặc gửi tới đồng nghiệp: chụp màn hình, ghi ngày giờ.
  5. Ăn và ngủ. Đừng thức trắng tính toán. Một đầu óc tỉnh mới nói chuyện được với chủ nợ.
  6. Kể với một người tin cậy ngoài công ty: vợ hoặc chồng, anh chị em, bạn thân. Gánh một mình là cách nhanh nhất để đưa ra quyết định sai.

Câu nói mẫu với sếp và phòng nhân sự

Báo sếp: "Anh ơi, em có một khoản nợ cũ từ cửa hàng đã đóng, em đang làm việc với bên cho vay để trả theo lịch. Nếu có ai gọi tới anh hỏi về em, em xin lỗi vì làm phiền, anh cứ nói là chuyển cho em hoặc phòng nhân sự." Ngắn, nhận trách nhiệm, không kể lể.

Nếu sếp hỏi có ảnh hưởng công việc không: "Em đã có kế hoạch, công việc của em không bị ảnh hưởng. Em chỉ xin anh không trả lời thông tin cá nhân của em cho người lạ."

Với phòng nhân sự: "Em muốn nhờ phòng thống nhất cách trả lời nếu có người gọi hỏi địa chỉ, lương hay thông tin của em. Em hiểu công ty không cung cấp thông tin cá nhân nhân viên cho bên ngoài."

Nếu bị đe doạ tới chỗ làm: "Em đã lưu lại tin nhắn và cuộc gọi, nếu có người tới công ty gây rối, em đề nghị công ty báo công an, gọi 113 nếu khẩn cấp." Bảo vệ chỗ làm là việc của công ty, không phải lỗi của bạn.

Ghi lại: Sau khi nói, gửi một thư ngắn cho phòng nhân sự để có dấu vết những gì đã đề nghị.

Đồng nghiệp nhận tin nhắn có tên bạn

Câu đáp chung: "Mình xin lỗi vì bạn bị làm phiền. Đó là chuyện riêng mình đang giải quyết, bạn cứ chặn số đó và đừng trả lời gì nhé."

Khi bị hỏi chi tiết: "Mình đang trả theo lịch với bên cho vay, phần còn lại mình xin giữ riêng." Không cần kể tại sao quán đóng, ai có lỗi.

Khi có người tốt bụng muốn cho vay giúp: Cảm ơn và từ chối rõ: "Cảm ơn bạn, nhưng mình không vay thêm, mình đang trả theo kế hoạch." Vay người quen để trả nợ chỉ chuyển gánh nặng sang một mối quan hệ khác.

Khi có người bàn tán: Đừng thanh minh từng người. Làm tốt việc của mình, giữ đúng giờ, lời bàn thường lắng sau vài tuần. Nếu bị xúc phạm lặp lại, nói với sếp.

Khi đồng nghiệp lo cho số điện thoại của họ: Nói rõ là họ không có nghĩa vụ trả lời hay trả thay. Nếu bị gọi liên tục, họ có quyền phản ánh với nhà mạng hoặc cơ quan chức năng.

Ở nhà: nói với người thân và giữ tiền tối thiểu

Nói với vợ hoặc chồng trước khi họ nghe từ người khác: "Có một chuyện em giấu anh mấy tháng nay, khoản nợ của cửa hàng còn lại và giờ họ gọi tới công ty. Em muốn mình cùng ngồi xem lại." Nói ra muộn còn hơn để người nhà nhận cuộc gọi lạ.

Chia khoản chi thành ba nhóm: Thiết yếu (ăn, ở, điện nước, học của con, đi làm), hoãn được (mua sắm, sửa nhà, tiệc tùng), và khoản trả nợ. Nhóm thiết yếu giữ trước, rồi mới tới khoản trả.

Với cha mẹ, anh chị em: Báo cho họ biết có thể có cuộc gọi lạ, dặn họ không trả lời thông tin và không trả thay. Họ không có nghĩa vụ với khoản nợ của bạn.

Với con lớn: Không cần kể số tiền. Chỉ cần nói gia đình đang tiết kiệm một thời gian, và nếu có ai gọi hỏi bố mẹ thì con đưa máy cho bố mẹ.

Giữ một nhịp sống bình thường: Ăn cơm cùng nhà, đi bộ buổi tối, ngủ đúng giờ. Nợ là chuyện của vài năm, sức khoẻ phải giữ được qua chừng đó thời gian.

Khung 30 ngày: kế hoạch trả, cuộc gọi thưa dần

Ba mươi ngày là khung để dựng lại kiểm soát, không phải lời hứa hết nợ. Mỗi tuần một việc chính:

Giai đoạnViệc nhỏ mỗi ngàyDấu hiệu đang đi đúngNếu trượt thì
Tuần 1Một cuộc gọi chủ động tới một chủ nợ chính thức; ghi kết quả vào trang nợCó ít nhất một khoản được hẹn lịch trảGửi thư hoặc tin nhắn đề nghị gặp, thay vì gọi
Tuần 2Liệt kê khoản thiết yếu, khoản hoãn được; cắt khoản không cầnBiết rõ mỗi tháng còn dư bao nhiêu để trảNhờ một người tin cậy ngồi rà cùng
Tuần 3Trả đúng kỳ đầu theo lịch đã hẹn, dù nhỏ; giữ giờ ngủCuộc gọi tới chỗ làm thưa điBáo trước chủ nợ nếu kỳ trả bị trễ, không im lặng
Tuần 4Rà lại cùng gia đình; cập nhật sếp một câu nếu sếp từng bị làm phiềnBạn ngủ được, đi làm không còn sợ điện thoạiHỏi luật sư hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý nếu bị quấy rối tiếp

Nếu thu nhập không đủ trả mọi khoản, đề nghị chủ nợ giãn kỳ, giảm số trả mỗi tháng. Nhiều bên chấp nhận lịch trả nhỏ mà đều hơn là không nhận được gì.

Những cái bẫy tài chính phải tránh và khi kế hoạch trượt

Bẫy lớn nhất là vay chỗ mới để trả chỗ cũ: vay qua ứng dụng, vay nóng, vay người quen để "gỡ" cho xong một khoản đang bị gọi. Cách này thường làm tổng nợ tăng, thêm một nơi gọi đòi, và có khi kéo cả người thân vào. Bẫy thứ hai là đầu tư hay chơi một ván lớn để gỡ lại. Bẫy thứ ba là giấu gia đình rồi gánh một mình tới lúc không chịu nổi.

Khi một tháng không trả đúng hẹn, đừng biến mất. Báo chủ nợ trước ngày đến hạn, nói số bạn trả được và ngày trả. Nếu bị đe doạ, bêu riếu lên mạng, gọi liên tục tới người không liên quan, lưu lại bằng chứng và hỏi luật sư hoặc báo cơ quan công an. Về các quyền và nghĩa vụ cụ thể trong khoản nợ của bạn, hãy hỏi luật sư hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý, đừng dựa vào lời khuyên trên mạng.

Khi nào nên gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ

Áp lực nợ cộng với xấu hổ ở chỗ làm dễ làm người ta kiệt. Nên gặp chuyên gia tâm lý có chứng chỉ hoặc bác sĩ ở khoa tâm lý, tâm thần của bệnh viện nếu bạn thấy:

  • Mất ngủ, giật mình mỗi lần điện thoại reo, kéo dài quá vài tuần.
  • Bỏ ăn, đau đầu, đau dạ dày không rõ lý do.
  • Không làm nổi việc tối thiểu, xin nghỉ liên tục để tránh mặt mọi người.
  • Uống rượu bia để quên, hoặc bắt đầu tìm cách gỡ bằng những trò may rủi.
  • Thấy bế tắc, không còn lối ra.

Nhiều người ngại đi vì nghĩ chuyện nợ là chuyện tiền, gặp chuyên gia tâm lý thì giải quyết được gì. Nhưng nỗi xấu hổ, mất ngủ, cảm giác bế tắc là chuyện của tinh thần, và được nói ra với người có chuyên môn giúp bạn đủ tỉnh để tiếp tục nói chuyện với chủ nợ, với gia đình.

Nếu có lúc bạn nghĩ tới chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất, hoặc gọi 115 nếu nguy cấp. Nợ có thể trả dần, còn bạn thì không thay được.

Câu hỏi thường gặp

Bên đòi nợ có được gọi tới công ty và đồng nghiệp của mình không?

Việc đòi nợ phải tuân theo pháp luật; gọi điện quấy rối, đe doạ, bêu riếu tới người không liên quan có thể là vi phạm. Hãy lưu lại bằng chứng và hỏi luật sư hoặc cơ quan công an về trường hợp cụ thể của bạn.

Có nên nói thật với sếp là mình đang nợ không?

Nên nói ngắn khi đã có người gọi tới công ty, vì sếp nghe từ bạn tốt hơn nghe từ người lạ. Không cần kể số tiền hay nguyên nhân, chỉ cần nói bạn đang làm việc với bên cho vay và xin công ty không cung cấp thông tin cá nhân của bạn.

Công ty có thể cho mình nghỉ việc vì chuyện nợ không?

Nợ cá nhân tự nó thường không phải là căn cứ kỷ luật, nhưng mỗi trường hợp có thể khác, nhất là khi ảnh hưởng tới công việc. Nếu bị đe doạ cho nghỉ, đừng ký gì vội, hãy hỏi phòng nhân sự căn cứ và hỏi luật sư.

Đồng nghiệp bị gọi đòi thay mình thì họ phải làm gì?

Họ không có nghĩa vụ trả lời hay trả thay. Họ có thể chặn số, không cung cấp thông tin, và nếu bị quấy rối kéo dài thì phản ánh với cơ quan chức năng. Bạn nên xin lỗi họ và báo cho họ biết điều này.

Có nên vay người quen để trả cho xong khoản đang bị gọi?

Không nên. Vay người quen để trả nợ chỉ đổi chỗ nợ, thêm áp lực cho một mối quan hệ, và thường không giải quyết gốc rễ. Tốt hơn là thoả thuận giãn kỳ với chủ nợ hiện tại và cắt chi tiêu không thiết yếu.

Bao lâu thì cuộc gọi tới chỗ làm thưa đi?

Không có mốc chung. Thường cuộc gọi thưa đi khi bạn đã liên hệ chủ nợ, có lịch trả và trả đều những kỳ đầu. Nếu vẫn bị quấy rối dù đã trả theo lịch, đó là lúc nên hỏi luật sư.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138